www.francisboutle.co.uk/     Call Us:  +44 7772 312 665    Email Us:  info@francisboutle.co.uk

Quick Find:    
Book list
Art, architecture & media
Biography
Cornish/Kernewek
D.M. Thomas
Fire and police
First World War
Genealogy
History
Lesser used languages of Europe
Literary criticism
Music
Painting and its laws
Pioneering women
Plays
Poets
Politics
Revolutionary history
Traditions and customs
Travel
Extras
Awards
Downloads
Events
Excerpts
Forthcoming books
Lesser Used Languages of Europe
Out of print
Reviews
Webzine
Contact Us
Follow us
Twitter Logo

Facebook Logo
  Top » Catalog » Pages » Reviews
Forever in Galicia by A.R. Castelao

Click here for more information about this book

"'Forever in Galicia' contribúe a unha versión alternativa da historia ibérica dende un punto de vista non centralista"

Marcos Pérez Pena, Praza Pública, 9 September 2016

Vén de saír do prelo Forever in Galicia, a primeira tradución ao inglés do Sempre en Galiza de Castelao, realizada na editorial Francis Boutle por Craig Patterson que, como el mesmo di "naceu inglés, ten pasaporte irlandés e corazón galego" e que nos últimos anos xa foi responsable das versións inglesas de A Esmorga (On a Bender, Planet 2012) e de diferentes obras de poesía de Francisco Naval. Trátase dun vello e degoirado proxecto a nivel colectivo, tendo en conta da fulcral importancia cultural, social e política da obra. E, igualmente, a nivel persoal, polos varios obstáculos que Patterson atopou no camiño

A primeira presentación do libro chegará este 23 de setembro en Cork (Irlanda), no marco do congreso de Re-encountering the Canon: Literary Translation and Contemporary Iberia, nunha sesión na que Patterson explicará -xunto co editor Clive Boutle- o proceso de tradución e que rematará coa lectura dalgúns fragmentos deste Forever in Galicia. Nos vindeiros meses seguirán máis presentacións en varias cidades galegas. Destaca que non buscou nin aceptou axuda ningunha por parte da Xunta para a realización deste proxecto. "Colaborar con semellantes forzas representaría, para min, unha incoherencia hipócrita, contraproducente e destrutiva, que de paso lexitimaría os feitos inefábeis do goberno de Feijoo en contra da cultura e lingua galega", salienta.

Sempre en Galiza é unha obra moi poliédrica, con diferentes lecturas. Hai quen a toma como biblia política, hai quen a aprecia máis como crónica histórica e persoal duns anos (de derrota), hai quen atopa nela unha boa guía cara ao ser galego..., supoño que en cada caso a experiencia é distinta. Que é para ti Sempre en Galiza?

"Creo que o tesouro principal da obra consiste na humanidade obstinada e teimuda de Castelao que infunde as súas páxinas, imbuídas dun amor por un fogar a que nunca máis volvería ver"

Efectivamente, Sempre en Galiza é a quintaesencia dunha obra poliédrica. Borra ou mestura esas fronteiras tradicionais entre a lembranza, o tratado político, o ensaio histórico, a análise social e diario íntimo. Con todo, para min o texto representa na súa realidade máis básica o informe dun home extraordinario e humano, demasiado humano, sobre o intento tanto persoal como colectivo de devolverlle á súa terra a percibida dignidade perdida. Creo que o tesouro principal da obra consiste na humanidade obstinada e teimuda de Castelao que infunde as súas páxinas, imbuídas dun amor por un fogar a que nunca máis volvería ver. A súa tese moral e ética sobre o dereito dun territorio de determinar o seu propio destino nunca deixará de ser universal e segue sendo totalmente relevante para o século XXI.

Que lectura cres que se pode facer dende fóra, dende un lector anglofalante que se achegue a Forever in Galicia. Que poden descubrir, mesmo sen coñecer Galicia e a súa historia en profundidade?

"Contribúe a unha versión alternativa da historia ibérica dende un punto de vista non centralista, a prol da defensa da diversidade cultural e lingüística"

Dende logo, hai moito interese mar por medio por temas da guerra civil española, e xa que Sempre en Galiza é unha obra escrita antes, durante e despois do conflito, achega unha visión empírica moi importante deste episodio. Ademais, contribúe a unha versión alternativa da historia ibérica dende un punto de vista non centralista, a prol da defensa da diversidade cultural e lingüística, construíndo unha tese máis que robusta a favor da autonomía, se non independencia, galega, catalá e vasca. Hai moitas historias escritas sobre a historia española e a Guerra Civil; con todo, existen dous motivos polos que podemos considerar Sempre en Galiza diferente neste sentido. Primeiro, o feito de ter unha voz en primeira persoa que comenta sobre a historia ibérica, e sobre un nacionalismo non-centrípeto existente na España daquela, sendo esa voz nada menos cá da figura principal daquel nacionalismo. Segundo, o seu lugar dentro da cultura galega hoxe en día como texto fundacional dentro dos conceptos informativos que conforman tanto unha conciencia colectiva como individual dunha identidade nacional.

En 2004, o destacado historiador Paul Preston dixo que a obra de Castelao debería ter máis difusión fora de Galicia. Sempre en Galiza é o informe máis extenso e sistemático sobre a identidade galega escrita na historia. Case toda a obra en conxunto de Otero Pedrayo ten o mesmo enfoque e razón de ser, pero como obra propia e autónoma, Sempre en Galiza non ten par neste sentido. En resumo, Castelao é a persoa galega máis citada na cultura galega, e Sempre en Galiza é o texto máis citado: se hai algún texto galego que debería ser coñecido a nivel internacional, ten que ser este.

"Se hai algún texto galego que debería ser coñecido a nivel internacional, ten que ser este"

Escribiches nalgunha ocasión que ao longo da obra (con transcurso dos anos entre uns e outros libros) a visión de Castelao sobre Galicia (e o mundo) vai mudando. De que forma?

Castelao vai do ano 1934 a 1944, de residir na súa terra a pasar por Europa, a Unión Soviética, os Estados Unidos, o Caribe e América Latina, pasando polo desterro, dúas guerras e a perda de familiares e compañeiros. Dentro de tanta anormalidade, resulta moi normal que cambiase de postura en varias cuestións. No tocante á emigración, e consonte a súa acollida por parte da emigración arxentina, deixa de ver a emigración galega en termos exclusivamente negativos e pesimistas, e comenza a crear unha tese do fenómeno como algo representativo dunha galeguidade máis universal e internacional. A emigración deixa de ser unha simple maldición e torna a significar unha potencia, unha posibilidade, outra faceta de ser galego.

Tamén notamos unha tendencia cada vez máis cara ao separatismo político, afastándose do federalismo, que fora a postura política de Castelao durante moitos anos sobre a fisionomía estrutural e gobernativa do Estado español. Todo eso queda informado polo seu pesimismo ao remate da guerra civil e nos anos 40. Despois de estar disposto durante tanto tempo a darlle á España o beneficio da dúbida, a tristura e amargura dun Castelao perdido na neve invernal de Nova York, ou xa instalado en Bos Aires, lévao a unha perspectiva máis nitidamente independentista. Todo iso, mentres remata a obra avogando por unha federación mundial. Dito doutro modo, deixa atrás un concepto esencialista da identidade galega para acadar amodiño unha conciencia embriónica dun modelo máis amplo e flexible da identidade galega que encaixa co que hoxe día denominaríamos o global.

"Deixa de ver a emigración galega en termos exclusivamente negativos e pesimistas, e comenza a crear unha tese do fenómeno como algo representativo dunha galeguidade máis universal e internacional"

Con todo, ollo: aínda que deixa de ser abertamente tan racista cara a xente negra, o seu antisemitismo e prexuízos en contra dos xitanos non cambian ao longo do texto. De feito, a veces ler Sempre en Galiza é como experimentar unha montaña rusa de sentimentos en torno ao texto mesmo e á voz do narrador. Agora quedamos conmovidos pola morriña que sofre lonxe de Galicia, agora horrorizados por un comentario torpe sobre a xente negra, agora emocionados pola forza moral coa que defende o seu país, agora repugnados polo seu constante antisemitismo.

"Despois de estar disposto durante tanto tempo a darlle á España o beneficio da dúbida, a tristura e amargura dun Castelao perdido na neve invernal de Nova York, ou xa instalado en Bos Aires, lévao a unha perspectiva máis nitidamente independentista"

Que podemos aprender desta obra, 70 ou 80 anos despois da súa escrita?

Sempre en Galiza pode interesarlle a calquera que queira ler sobre Galicia, España, a cultura ibérica en xeral, a cultura galega en particular, o exilio, a diáspora, a identidade galega, a lingua galega e as linguas “minoritarias” ou “minorizoradas”, o bilingüísmo, a economía, a nacionalidade e maila súa construción intelectual e ideolóxica, a loita pola autonomía e independencia, a relación entre rexionalismo, nacionalismo e separatismo, a literatura de viaxe e a lembranza literaria. No sentido máis íntimo, o amor dunha persoa pola súa terra (que nunca máis volverá ver), unha resposta valente á versión centralista e imperialista da historia Española. A procura da xustiza e o simple dereito humano de decidir sobre o noso propio futuro e vida, ou a vida nacional. Non sei cantas veces xa lin o texto, pola necesidade de traducilo, pero nunca deixo de quedar emocionado e conmovido por moitas seccións da obra. Castelao, nos mellores momentos que conxura coma autor, achega teses éticas e morais máis que potentes e, lamentablemente, aínda relevantes e aplicables á Galicia de 2016. Cidadáns que miran o embigo, políticos inmundos, o desprezo pola lingua e cultura propia, etc.

Cales foron as principais dificultades que atopaches á hora de traducir as palabras de Castelao?

"O reto foi seguir traballando no proxecto unha vez comenzada a tradución, a pesar da resistencia da universidade na que traballaba ata finais de 2013 e a forte presión que me impuxeron para abandonar o proxecto"

O reto foi seguir traballando no proxecto unha vez comenzada a tradución, a pesar da resistencia da universidade na que traballaba ata finais de 2013 e a forte presión que me impuxeron para abandonar o proxecto. A segunda dificultade foi o propio traballo de rematar a tradución: en xeral o texto en si non é difícil, pero é un texto longo, longo… E, finalmente, o derradeiro obstáculo foi atopar unha editorial nun país anglofalante disposta a publicar un libro tan singular e curioso. Afortunadamente, o texto en inglés atopa un bo fogar na editorial Boutle, xa moi amiga da literatura galega.

Tivestes axuda da Xunta para levar a cabo o proxecto?

"Optamos á mantenta por non buscar ou aceptar calquera subvención por parte dunha Xunta de Galicia que, dende 2009, fixo o maior dano á lingua galega dende a morte de Franco"

Optamos á mantenta por non buscar ou aceptar calquera subvención por parte dunha Xunta de Galicia que, dende 2009, por medio das súas políticas lingüísticas, educativas e culturais, fixo o maior dano á lingua galega dende a morte de Franco. En particular, eu creo que sería unha falta de respecto ao legado de Castelao vincular o proxecto con semellante filisteísmo, sendo a obra unha defensa magna dos dereitos insubornábeis e humanos de Galicia e os galegos. Colaborar con semellantes forzas representaría, para min, unha incoherencia hipócrita, contraproducente e destrutiva, que de paso lexitimaría os feitos inefábeis do goberno de Feijoo en contra da cultura e lingua galega.

Incrementouse nos últimos anos o coñecemento sobre Galicia e a cultura galega nas illas británicas e no mundo anglosaxón?

"No mundo máis amplo, hai cada vez máis xente que é consciente de que ese anaco do Estado español por riba de Portugal ten algo singular"

No tocante ao ámbito universitario e científico, cando fixen a miña tese en Oxford a finais dos 90, había menos de 10 persoas comprometidas coa investigación na cultura ou lingua galega nas Illas Británicas. Hoxe en día, grazas aos centros galegos situados nas illas británicas, hai moitas máis. No mundo máis amplo, hai cada vez máis xente que é consciente de que ese anaco do Estado español por riba de Portugal ten algo singular. Se cadra esa maior conciencia débese aos voos entre Galiza e o Reino Unido e ao maior número de turistas que traen aquí. Ou á difusión da cociña galega promovida por sobranceiros cociñeiros británicos como Rick Stein. Ou á popularidade da película The Way e ao aumento de peregrinos camiño a Santiago de Compostela. Tamén ao éxito dos viños galegos como o Albariño e o Godello arredor do mundo, e cada vez máis á Estrella Galicia. Hai uns anos houbo un libro publicado sobre a cultura vasca, A Basque History of the World (Unha historia vasca do mundo), de Mark Kurlansky, que gozou dun grao razoable de éxito. Creo que en xeral hai un interese difuso a nivel global polo carácter máis plural da Península Ibérica e as súas diversas culturais nacionais.

En que medida cres que foi importante o labor da Asociación Internacional de Estudos Galegos, de redes académicas de investigadores ou á achega do crecente numero de tradución de obras galegas ao inglés?

Hai que ter en conta que as avaliacións universitarias de investigación conceden pouca importancia á tradución como actividade permisible para profesores titulares, mesmo cando se trata dunha edición crítica como é Forever in Galicia. E iso, mesmo cando doutra banda están as universidades a promocionar e crear carreiras de tradución por xeraren grandes ingresos en taxas estudiantís, ou cando a maioría dos profesores e investigadores universitarios dependen das traducións de textos para avanzar nos seus propios estudos. Cando aínda exercía de profesor titular, tiven que rexeitar máis dunha vez intentos nada sutís para persuadirme a abandonar o proxecto de traducir Sempre en Galiza.

Con todo, non cabe dúbida de que máis actividade a nivel internacional no eido dos estudos galegos, máis cohesión organizativa e promoción da disciplina favorece unha maior actividade nas traducións e a súa acollida. Non obstante, estamos diante dos mesmos retos: Fomentar a práctica e a acollida de tradución a nivel global e especialmente en países anglofalantes, e dedicarlle máis xestión e financiamento á tarefa de traducir e promocionar textos galegos dende Galicia.

"Os retos: Fomentar a práctica e a acollida de tradución a nivel global e especialmente en países anglofalantes, e dedicarlle máis xestión e financiamento á tarefa de traducir e promocionar textos galegos dende Galicia"

 

Best Sellers
01.From Bow to Biennale
02.Shout Kernow
03.Cornwalls First Golden Age
04.Baggage
05.Grains of Gold
06.Celebrating Pevsner
07.Surfing Tommies
08.The Way Back
09.Scoot Dances
10.Star in a Night Sky
Forthcoming Books
Featured Books
Events
Regular Cornish language classes with Mick Paynter.

London. The Elizabeth Garrett Anderson Gallery permanent exhibition of women in medicine.

First Sunday of every month, Redruth. Shout with the Red River singers.

Second Wednesday of every month, Luxulyan. Prys Ton – Cornish Music Session.

21 June 2017, Aberystwyth. Book launch and readings from The Old Red Tongue an anthology of Welsh literature.

23 June 2017, Kit Hill, Callington. Golowan – Cornish Midsummer celebrations with Pyba.

23 June 2017, Carnstabba Hill, St Ives. Tansys Goelowan / Midsummer bonfire celebrations.

24 June 2017, Boscatle. Midsummer Dance around the Midsummer Tree and a serpent around the harbour.

27 June 2017, Sheffield. Southern Harvest – a concert to celebrate the re-publication of folk song books The Constant Lovers and The Foggy Dew.

23 July 2017, Par, Cornwall. Pyba perform at Tywardreath Priory.

29–31 August 2017, East Sussex. Pyba at Herstmonceaux Medieval Festival.

1 September 2017, Launceston. Cornish Dance Society Ceilidh with Pyba.

10 September 2017, St Ives. Kemysk at St Ives September Festival.

6 October 2017, Aldeburgh. Elizabeth Garrett Anderson Commemoration Weekend with talks, a play, music and the unveiling of a plaque.